Αγία Αικατερίνη

Η μνήμη της Αικατερίνης της Αλεξάνδρειας ή, αλλιώς, της Μεγαλομάρτυρος της Χριστιανοσύνης εορτάζεται στις 25 Νοεμβρίου στον ελληνόφωνο χριστιανικό κόσμο και στις 24 Νοεμβρίου στο σλαβόφωνο. Αγιάστηκε, διότι επειδή έμεινε ακλόνητη στα πιστεύω της παρά τις πιέσεις και τα βασανιστήρια που υπέστη, κατά τον πρώιμο 4ο αιώνα.

Για τη δράση και τη ζωή της αγίας δεν υπάρχουν ιστορικές πληροφορίες, με τις πρώτες μαρτυρίες στα τέλη του 9ου αιώνα. Κατά τον Ρουφίνο αναφέρεται ότι μετονομάστηκε από το όνομα Δωροθέα σε Αικατερίνη, αυτή δηλαδή που είναι πάντα καθαρή, αγνή (αιέν καθαρινά, δηλαδή «η πάντοτε αγνή»).

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Αικατερίνη γεννήθηκε και έζησε στην Αλεξάνδρεια επί Ρωμαίου αυτοκράτορα Μαξιμιανού, απόλυτου άρχοντα της Αιγύπτου, ιδιαίτερου χριστιανομάχου. Ούσα κόρη του επάρχου της πόλης Κώνστα, διακρίθηκε για τη σπάνια σοφία και ομορφιά της. Έτυχε μεγάλης μόρφωσης και κατείχε τις γνώσεις της ελληνικής, ρωμαικής και λατινικής φιλολογίας και φιλοσοφίας.

Από νεαρή ηλικία προσελκύσθηκε από τη χριστιανική διδασκαλία και αφού ασπάσθηκε τον Χριστιανισμό, εργάσθηκε με έντονη δράση για τη διάδοσή του, και χάρη στη ρητορική της δεινότητα επέτυχε πολλά.

Με διαταγή του Μαξιμιανού συμμετείχε σε συζήτηση με 50 φιλοσόφους, γύρω από τη χριστιανική πίστη, με τον αριθμό να χαρακτηρίζει τη ρητορική δεινότητα της Αγίας, προκειμένου να της αποδείξουν το αβάσιμο και στρεβλό των ιδεών και δοξασιών της. Αποτέλεσμα όμως υπήρξε το αντίθετο, καθώς με την κομψότητα λόγου και επιχειρημάτων της «εφήμωσε λαμπρώς τους κομψούς των ασεβών, του πνεύματος την μαχαίραν».

Ο Μαξιμιανός, μόλις το πληροφορήθηκε, εξοργίστηκε και προσπάθησε να καλοπιάσει την Αικατερίνη, όμως, η τελευταία σε ηλικία των 18 ετών τον επισκέφθηκε, όπου μετέστρεψε στον Χριστιανισμό τη γυναίκα του, Φαυστίνα, και για αυτόν ακριβώς τον λόγο την εξόρισε.

Η επιμονή της να μην απαρνηθεί τον Χριστιανισμό, προκάλεσε τη δήμευση της περιουσίας της και την καταδίκη της σε αργό θάνατο στον οδοντωτό τροχό, τον «Τροχό των βασανιστηρίων». Αυτός έσπασε μόλις άγγιξε το σώμα της κι έτσι ο Μαξιμιανός διέταξε τον αποκεφαλισμό της. Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, από την ασώματο κεφαλή της, αντί για αίμα έτρεξε γάλα.

Κατά τον θρύλο δέχθηκε το «δακτυλίδι πνευματικής μνηστείας» από μέρους του Χριστού, και αποτέλεσε ένα αντίπαλο δέος στην Ελληνίδα φιλόσοφο Υπατία κατά τη μεσαιωνική σκέψη.

Το πάναγνο σώμα της Αγίας μεταφέρθηκε υπό «πτερύγων αγγέλων» στο όρος Σινά της ομώνυμης χερσονήσου, όπου επί αιώνες έμεινε άταφο μέχρι τον 6ο αιώνα, όπου ερημίτες μοναχοί της περιοχής μέσω οράματος ειδοποιήθηκαν και κατέβασαν από το όρος το σώμα της Αγίας το οποίο και εναπόθεσαν σε μαρμάρινη θήκη. Στη συνέχεια ενημερώθηκε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός, που έκτισε την ομώνυμη περίβλεπτο ιερά Μονή στο Σινά και το καθολικό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Η Αγία Αικατερίνη φέρεται στις αγιογραφίες συνήθως εστεμμένη, καθιστή, κρατώντας στο δεξί χέρι κάλαμον ή ιερό κλάδο φοίνικα, ενώ στο αριστερό σταυρό που ακουμπά σε ακιδοφόρο τροχό, έχοντας στο φόντο το όρος Σινά.

Η Αγία Αικατερίνη είναι προστάτιδα του Πανεπιστημίου των Παρισίων και διαφόρων επαγγελματικών κλάδων σε πολλές χριστιανικές χώρες του κόσμου, και της Νομικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας. Ακόμη, των ετοιμοθάνατων, των παρθένων και των ανύπαντρων γυναικών.

Φυσικά, στην Ελλάδα, είναι προστάτιδα των γεωργών, επειδή η εορτή της συμπίπτει με τη σπορά. Μάλιστα, σε πανελλήνια παράδοση, αν τυχαίνει να υπάρχει ανομβρία, η αγία «δανείζεται νερό» από άλλον άγιο για να βρέξει την ημέρα της εορτής της και να ευχαριστήσει τους γεωργούς. Θεωρείται προστάτης των Μηχανικών καθώς αποτελούσε για την εποχή της πρότυπο σοφίας και μόρφωσης αλλά και διότι μαρτύρησε σε τροχό. Τέλος, η Αγία Αικατερίνη είναι πολιούχος της Κατερίνης της πρωτεύουσας της Πιερίας.

Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης

Στο ΒΔ τμήμα της Άνω Πόλης της Θεσσαλονίκης, στη συμβολή Σαχίνης, Ηούς και Τσαμαδού, κοντά στα βυζαντινά τείχη, βρίσκεται μία κομψή εκκλησία της υστεροβυζαντινής περιόδου, αυτή της Αγίας Αικατερίνης. Η ανέγερσή της τοποθετείται έως τις πρώτες δεκαετίες του 14ου αιώνα.

Ο ναός αρχικά είχε κτιστεί προς τιμή του Ιησού Χριστού, ενώ πιστεύεται ότι αποτελούσε το καθολικό της Μονής του Χριστού Παντοδύναμου. Επί τουρκοκρατίας, στα χρόνια του σουλτάνου Βαγιαζίτ Β’, μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος και μετονομάστηκε σε Yakup Paşa τζαμί. Με την απόδοσή του ξανά στη χριστιανική λατρεία το μνημείο συνδέθηκε με την Αγία Αικατερίνη.

Πρόκειται για ένα κτίσμα χαρακτηριστικό της λεγόμενης «Μακεδονικής Σχολής», είναι δηλαδή σύνθετο τετρακιόνιο σταυροειδές εγγεγραμμένο με κλειστή στοά στη δυτική, τη νότια και τη βόρεια πλευρά του, η οποία στα ανατολικά απολήγει σε δύο συμμετρικά παρεκκλήσια. Στο κέντρο του κτηρίου υψώνεται ένας επτάπλευρος τρούλος, ενώ υπάρχουν τέσσερις ακόμα τρούλοι, μικρότεροι και χαμηλότεροι του κεντρικού, ένας σε καθεμία από τις τέσσερις γωνίες του οικοδομήματος. Με πιο απλά λόγια ο ναός διαμορφώνεται με τέσσερις καμάρες πάνω στις οποίες στηρίζεται ο κεντρικός τρούλος ο οποίος είναι εγγεγραμμένος σε τετράγωνο σταυρό.

Ο ναός είχε υποστεί πολλές διαφοροποιήσεις και επεμβάσεις, ιδιαίτερα με τη μετατροπή του σε τζαμί, καθώς και όλα τα μετέπειτα χρόνια που ακολούθησαν. Έτσι, σήμερα σώζονται στο εσωτερικό του ναού αποσπασματικά λίγες τοιχογραφίες, οι οποίες χρονολογούνται γύρω στο 1315 και παριστάνουν στην κόγχη του Ιερού Βήματος Ιεράρχες που συλλειτουργούν, αλλά και την Κοινωνία των Αποστόλων, στον κεντρικό τρούλο προφήτες και αγγέλους γύρω από τον κατεστραμμένο σήμερα Παντοκράτορα. Στον κυρίως ναό σκηνές από τα θαύματα του Ιησού Χριστού και μεμονωμένους αγίους, κυρίως ασκητές και στυλίτες. Στο δυτικό σκέλος του περιστώου σώζονται μορφές αγίων, κυρίως ασκητών και στηλιτών. Στο βορειοδυτικό τρούλο υπάρχει ο «Χριστός Εμμανουήλ». Στο νάρθηκα αναπτύσσεται η «Δευτέρα Παρουσία».

Τα έργα αυτά, με τα ζωηρά χρώματα και τις δυναμικές μορφές που είναι ελεύθερα πλασμένες, αποτελούν αξιόλογα δείγματα της τέχνης του πρώιμου 14ου αιώνα και αντιπροσωπεύουν τη ζωγραφική της εποχής των Παλαιολόγων.

Like my facebook page

Follow my insta page

Προσωπικός Λογαριασμός (fb) ΚΣ

Προσωπικός Λογαριασμός (insta) ΚΣ


Δημοσιεύτηκε από τον Αικατερίνη Συμφέρη

Γεια σας, καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα μου. Είμαι πτυχιούχος του τμήματος Θεολογίας και νυν προπτυχιακή φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κάτοχος πτυχίων ξένων γλωσσών: Αγγλικών, Ισπανικών και Ιταλικών. Επιπλέον, είμαι πιστοποιημένη με το Vellum σε Τυφλό Σύστημα, ECPR και ERP Soft1 . Διδάσκω ιστορία, έκθεση, θρησκευτικά, αγγλικά και ιταλικά.

One thought on “Αγία Αικατερίνη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Create your website with WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: