Αναπτυξιακά στάδια συναισθημάτων

Το εκάστοτε κοινωνικό πλαίσιο σχετίζεται άμεσα με την ανάπτυξη του συναισθήματος. Υφίσταται αμφίδρομη σχέση μεταξύ αυτού και αντίληψης, με τις συναισθηματικές εμπειρίες να δύνανται να τροποποιήσουν τις γνωστικές αντιληπτικές δομές. Αναμφίβολα τα γονίδια συμβάλλουν στην αναπτυξιακή διαδικασία, αλλά υπόκεινται παράλληλα σε μετεξελίξεις δίχως να επηρεάζεται η προδρομική τους μορφή.

Η μελέτη της σταδιακής αποκάλυψης των συναισθημάτων κατά τους αιώνες συμβάλει στην παροχή πληροφοριών για το εν λόγω ζήτημα. Φυσικά, επικρατούν συγκεκριμένα αναπτυξιακά στάδια ανά ηλικία από την αυτορρύθμιση ως τη συναισθηματική κατανόηση.

Βρεφική ηλικία (0-2 ετών)
Στην ηλικία αυτή, οι αντιδράσεις βασίζονται αποκλειστικά σε σωματικές παραμέτρους διέγερσης. Μετά τον τρίτο μήνα υφίστανται συναισθήματα σχέσεως υποκειμένου-αντικειμένου, χαρά, λύπη, αποστροφή, ως τον έκτο μήνα εμφανίζεται ο θυμός, ενώ έπειτα οι συναισθηματικές αντιδράσεις παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα, είναι πιο άμεσες και εκδηλώνονται με εκφράσεις προσώπου. Μόλις χρονίσουν τα νεογνά μπορούν να διακρίνουν μια καινούρια κατάσταση και το ξένο άτομο που αποτελεί απειλή εκφράζοντας έκπληξη ή δυσφορία.

Νηπιακή ηλικία (2-3 ετών)
Στην ηλικία αυτή, τα νήπια αναπτύσσουν πληρέστερη κατανόηση των πολύπλοκων συναισθημάτων και κατακτούν κάποιους στόχους. Αρχικά, διαφοροποιούν τη δική τους συναισθηματική κατάσταση, εκφράζουν λεκτικά συναισθήματα με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους, διακρίνουν τα εκφρασμένα από τα βιωμένα, και κατανοούν την επίδραση αυτών σε συμπεριφορά και σχέσεις. Εν ολίγοις, ελέγχουν τη συμπεριφορά τους, ξεχωρίζουν τον εαυτό τους από τους άλλους και επιδεικνύουν ενσυναίσθηση. Επίσης, μπορούν να διακρίνουν τα συναισθήματα χαρά, λύπη, φόβο, θυμό, και εκδηλώνουν καινούρια, όπως ανακούφιση, ζήλια, ντροπή και πρώιμη υπερηφάνεια ή θετική αυτό-αξιολόγηση, τα λεγόμενα συναισθήματα «αυτογνωσίας» ή «δευτερεύοντα».

Προσχολική ηλικία (3-6 ετών)
Στην ηλικία αυτή, τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν τα συναισθήματα και τις αιτίες τους, είναι σε θέση να ελέγχουν τα συναισθήματά τους και τον τρόπο έκφρασης αυτών (με άμεση παρέμβαση ή συμβολικό τρόπο) και βιώνουν πιο έντονα εκείνα που σχετίζονται με την αξιολόγηση του εαυτού τους. Στο τέταρτο έτος, γνωρίζουν ότι τα συναισθήματα επηρεάζονται από το τι έχει συμβεί, περιμένει ή νομίζει ότι συνέβη. Σταδιακά αναπτύσσουν τη δεξιότητα να αποκρύψουν μερικά από τα συναισθήματά τους και αποκτούν εκείνη των «ανειλικρινών κοινωνικών συμπεριφορών», ή αλλιώς «επίδειξη συναισθηματικών κανόνων». Στο έκτο έτος, κατανοούν δευτερογενή συναισθήματα και καταστάσεις, όπως αμηχανία, στενοχώρια, ενώ δυσκολεύονται στην ερμηνεία των αρνητικών που εκφράζονται από άλλα άτομα.

Παιδική ηλικία (6-12 ετών)
Στην ηλικία αυτή, τα συναισθήματα των παιδιών εξειδικεύονται, διαθέτοντας ανεπτυγμένες γνωστικές δεξιότητες, και έπεται το ενδιαφέρον για την κατάσταση αγνώστων προσώπων. Στο έκτο έτος, κατανοούν τη βίωση δύο διαφορετικών συναισθημάτων, καθώς και την συνύπαρξη δύο συναφών, ενώ στο δέκατο έτος, κατανοούν την παράλληλη εμφάνιση αλληλοσυγκρουόμενων. Επιπλέον, βιώνουν δευτερεύοντα, όπως ενοχή, και γνωρίζουν ότι προκαλούνται από την κατάσταση στην οποία βρίσκονται και επηρεάζονται από σκέψεις και παρελθοντικές προσδοκίες. Επίσης, κατανοούν ότι για ίδιες καταστάσεις έχουν διαφορετικά συναισθήματα και διαφοροποιούνται ανάλογα τη χρονική στιγμή εκδήλωσης. Τέλος, εμφανίζουν συμπόνια στα βιωμένα συναισθήματα των οικείων προσώπων.

Εφηβική ηλικία (12-18 ετών)
Στην ηλικία αυτή, της αυτεπίγνωσης και αυτοσυνειδησίας, οι έφηβοι βιώνουν μεγάλη ένταση και αστάθεια ψυχικής διάθεσης. Οι συναισθηματικά έντονες αντιδράσεις συνδέονται, κυρίως, με τις φυσιολογικές αλλαγές στο ορμονικό σύστημα, την αφύπνιση της σεξουαλικότητας, αλλά και με την ιδιοσυγκρασία του ίδιου του ατόμου. Αναπτύσσουν την προσωπική τους ταυτότητα, και αντιμετωπίζουν την πρόκληση της αυτονόμησης και ανεξαρτητοποίησης με έντονα αρνητικά συναισθήματα, που δίχως αποτελεσματική αντιμετώπιση οδηγούν σε συναισθηματικές διαταραχές. Η έκφραση των συναισθημάτων τους επηρεάζεται από την ευαισθησία στον τρόπο αξιολόγησης των συνομηλίκων τους. Αυξάνονται τα συναισθήματα που σχετίζονται με φόβους ή φοβίες. Στα τέλη της εφηβικής περιόδου, θεωρητικώς έχουν ωριμάσει συναισθηματικά, ελέγχοντας την ένταση και αντιμετώπιση των συναισθημάτων τους, ενώ έχουν αναπτύξει συναισθηματικό λεξιλόγιο για να επικοινωνούν.


Like my facebook page

Follow my insta page

Προσωπικός Λογαριασμός (fb) ΚΣ

Προσωπικός Λογαριασμός (insta) ΚΣ

Δημοσιεύτηκε από τον Αικατερίνη Συμφέρη

Γεια σας, καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα μου. Είμαι πτυχιούχος του τμήματος Θεολογίας και νυν προπτυχιακή φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κάτοχος πτυχίων ξένων γλωσσών: Αγγλικών, Ισπανικών και Ιταλικών. Επιπλέον, είμαι πιστοποιημένη με το Vellum σε Τυφλό Σύστημα, ECPR και ERP Soft1 . Διδάσκω ιστορία, έκθεση, θρησκευτικά, αγγλικά και ιταλικά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Create your website with WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: